สร้าง WebRTC เอง ต้องแบกระบบอะไรบ้าง?
ช่องว่างระหว่างเดโมกับระบบจริงมีราคาราว 2.25 ล้านบาทและ 5 เดือนก่อนเปิดใช้ WebRTC เป็นมาตรฐานเปิดที่อยู่ในเบราว์เซอร์และมือถือทุกเครื่อง เดโมคอลสองคนบน Wi-Fi ออฟฟิศจึงทำได้ในไม่กี่วัน แต่ WebRTC เป็นแค่เครื่องยนต์ ถนน ด่าน และทีมกู้ภัยคุณต้องสร้างเอง ระบบที่รับผู้ใช้จริงบนเน็ตมือถือไทยต้องมีอย่างน้อย 6 ส่วน:
Signaling (การส่งข้อมูลเพื่อจับคู่การเชื่อมต่อ) เซิร์ฟเวอร์จับคู่ผู้ใช้ เปิดปิดห้อง และส่งข้อมูลการเชื่อมต่อ มักเขียนด้วย WebSocket
STUN / TURN (เซิร์ฟเวอร์ช่วยทะลุ NAT และส่งต่อภาพ) ราว 15–20% ของคอลต้องส่งภาพผ่าน TURN ทั้งสาย ซึ่งกิน Bandwidth (ปริมาณส่งข้อมูล) เต็ม ๆ
SFU (เซิร์ฟเวอร์กระจายภาพในห้อง) รับภาพจากผู้ใช้หนึ่งคนแล้วกระจายให้คนอื่น เช่น mediasoup, Janus หรือ LiveKit จำเป็นทันทีที่ห้องเกิน 2–3 คน
บันทึกและ Transcoding (การแปลงไฟล์วิดีโอ) บันทึกคอลหรือไลฟ์ รวมภาพหลายคนเป็นไฟล์เดียว แล้วเก็บไว้เล่นย้อนหลัง
SDK ฝั่งแอป iOS, Android และเว็บ พร้อมปรับคุณภาพตามเน็ต และแก้ตามทุกครั้งที่ iOS หรือ Chrome อัปเดต
งานดูแล Infrastructure (โครงสร้างระบบ) Monitoring รายสาย Scale (ขยายรองรับผู้ใช้) ในคืนพีค ความปลอดภัย และคนรับสายเมื่อระบบล่มตอนตีสอง
รายการงานแบบละเอียด 10 ข้อ พร้อมจุดที่ระบบสร้างเองมักติดขัด อยู่ในหน้าเทียบของเรา บทความนี้ต่อจากตรงนั้นด้วยการแปลงทุกอย่างเป็นเงินบาท
ตัวเลขชุดนี้มาจากไหน และปรับเป็นของคุณได้อย่างไร?
ข้อมูลจาก Fora Soft ซึ่งหน้าเทียบของเราอ้างอิง คิดจากต้นทุนวิศวกรต่างประเทศ ทีม Solution Architect ของ Frontyr จึงแปลงใหม่ด้วยสมมติฐานเงินเดือนวิศวกรในไทย (ตัวเลขเงินเดือนในตารางเป็นสมมติฐาน ไม่ใช่ผลสำรวจ แทนด้วยตัวเลขของทีมคุณได้) และใช้อัตรา 35 บาทต่อดอลลาร์
รายการ | สร้างเองบน WebRTC | ใช้ SDK (TRTC) |
|---|---|---|
ทีมช่วงสร้าง | 4 คน: WebRTC/backend 150,000, SRE 120,000, iOS 90,000, Android 90,000 บาทต่อเดือน (สมมติฐาน) | วิศวกรแอปเดิม 2 คน ราว 1.5 เดือน |
ต้นทุนครั้งเดียว | 450,000 × 5 เดือน = 2,250,000 บาท | ประมาณ 300,000 บาท |
เวลาก่อนเปิดใช้ | 14–22 สัปดาห์ (โมเดลใช้ 5 เดือน) | ราว 3–6 สัปดาห์ด้วย UIKit (หน้าจอสำเร็จรูป) ตามสมมติฐานของโมเดล |
ทีมดูแลหลังเปิด | 2.5 คน ≈ 255,000 บาทต่อเดือน | 0.2 คน ≈ 20,000 บาทต่อเดือน |
ค่าใช้งาน | เซิร์ฟเวอร์ + ค่าส่งข้อมูล + TURN | HD 3.99 USD ต่อ 1,000 นาที ≈ 140 บาท ฟรี 10,000 นาทีแรกทุกเดือน |
เพื่อเทียบตรง ๆ เราให้ทั้งสองทางรับผู้ใช้เท่ากันทุกเดือนตั้งแต่เดือนแรก ระหว่าง 5 เดือนที่ทีมสร้างระบบ ทางสร้างเองต้องใช้ SDK ไปก่อน ไม่อย่างนั้นเงินก้อนนั้นจะกลายเป็นรายได้ที่หายไป เราไม่นับค่าต่อ SDK ชั่วคราวนี้ ซึ่งเข้าข้างการสร้างเองเล็กน้อย
สองปีแรกต้องจ่ายจริงกี่ล้านบาท?
เริ่มจากค่าใช้จ่ายต่อเดือนหลังเปิดระบบ ฝั่ง SDK คำนวณตรงจากราคา list เช่น 1 ล้านนาที ลบ 10,000 นาทีฟรี เหลือ 990,000 นาที × 0.14 บาท = 138,600 บาท ส่วนค่าเซิร์ฟเวอร์ฝั่งสร้างเองแปลงจากโมเดลของ Fora Soft ($3K ที่ 100,000 นาที, $4.5K ที่ 1 ล้านนาที และ $10K ที่ 5 ล้านนาที ซึ่ง Fora Soft รวมค่า Infrastructure กับงาน Ops ไว้ในตัวเลขเดียว)
ต่อเดือน (บาท) | 100,000 นาที | 1 ล้านนาที | 5 ล้านนาที |
|---|---|---|---|
SDK: ค่าใช้งาน + ทีม 0.2 คน | 12,600 + 20,000 = 32,600 | 138,600 + 20,000 = 158,600 | 698,600 + 20,000 = 718,600 |
สร้างเอง: เซิร์ฟเวอร์ + ทีม 2.5 คน | 105,000 + 255,000 = 360,000 | 158,000 + 255,000 = 413,000 | 350,000 + 255,000 = 605,000 |
จากนั้นรวมเป็นรายปี ปีแรกของทางสร้างเอง = ค่าสร้าง 2.25 ล้าน + ค่า SDK ชั่วคราว 5 เดือน + ค่าดูแล 7 เดือน ปีแรกของ SDK = ค่าต่อ 0.3 ล้าน + ค่าใช้ 12 เดือน
ล้านบาท | 100,000 นาที | 1 ล้านนาที | 5 ล้านนาที |
|---|---|---|---|
SDK ปีที่ 1 | 0.69 | 2.20 | 8.92 |
สร้างเอง ปีที่ 1 | 4.83 | 5.83 | 9.98 |
SDK ปีที่ 2 | 0.39 | 1.90 | 8.62 |
สร้างเอง ปีที่ 2 | 4.32 | 4.96 | 7.26 |
รวม 2 ปี SDK | 1.08 | 4.11 | 17.55 |
รวม 2 ปี สร้างเอง | 9.15 | 10.79 | 17.24 |
ต้องใช้กี่ล้านนาที การสร้างเองถึงเริ่มคุ้ม?
หน้าเทียบของเราบอกว่าจุดคุ้มทุนอยู่ราว 1 ล้านนาที ตัวเลขนั้นมาจาก Fora Soft ซึ่งไม่นับเงินเดือนทีมดูแล คือสมมติว่าคุณมีทีมเต็มเวลาอยู่แล้ว ถ้าต้องจ้างใหม่ 2.5 คน ค่าดูแลคงที่ 255,000 บาทต่อเดือนจะดันจุดคุ้มทุนสูงขึ้นเกือบ 4 เท่า
วิธีคิด: SDK เพิ่มขึ้นราว 140,000 บาทต่อทุก 1 ล้านนาที ส่วนเซิร์ฟเวอร์ที่สร้างเองเพิ่มขึ้นราว 48,000 บาท แต่เริ่มจากฐานที่สูงกว่า สองเส้นมาเจอกันที่ราว 3.8 ล้านนาที ถ้าเจรจาส่วนลด 20% ได้ ราคา SDK เหลือ 112,000 บาทต่อล้านนาที จุดตัดจะเลื่อนไปราว 5.4 ล้านนาที (20% เป็นตัวเลขสมมติเพื่อดูผลกระทบ ไม่ใช่อัตราส่วนลดจริง)
ข้อสังเกตสำคัญ: ที่ 5 ล้านนาที สองปีแรกแทบเท่ากัน (17.24 vs 17.55 ล้านบาท) ความต่างจริงเกิดในปีที่ 3 เป็นต้นไป และเกิดได้ก็ต่อเมื่อทีมดูแลยังอยู่ครบ
ต้นทุนแฝงอะไรที่ตารางไม่บอก แต่กินเงินทุกเดือน?
เปิดช้ากว่า 4 เดือน สมมติฟีเจอร์วิดีโอทำรายได้ 200,000 บาทต่อเดือน การเปิดช้าเท่ากับเสียไปราว 800,000 บาท ก่อนนับต้นทุนอื่น
เวร On-call จริงต้องมีคนมากกว่า 2.5 คน ถ้าสมมติว่าการรับเวรตลอด 24 ชั่วโมงแบบไม่หมดไฟต้องมีอย่างน้อย 4 คนหมุนกัน การเพิ่มอีก 1.5 คนทำให้ค่าดูแลขึ้นอีกราว 150,000 บาทต่อเดือน และจุดคุ้มทุนขยับไปเกิน 5 ล้านนาที
คนลาออก วิศวกร WebRTC ในไทยหายาก การหาคนแทนอาจใช้เวลาหลายเดือน ระหว่างนั้นความรู้ทั้งระบบฝากไว้กับคนที่เหลือ
ความปลอดภัยและการตรวจสอบ ค่าทดสอบเจาะระบบ (Penetration Test) เป็นประจำ และงานด้าน PDPA เมื่อมีการบันทึกคอล
คืนพีค คืนไลฟ์ใหญ่หรือแคมเปญอาจมีคนเข้าพร้อมกันหลายเท่าของปกติ ต้องเตรียมเซิร์ฟเวอร์ไว้ล่วงหน้า ขณะที่ SDK คิดเงินตามที่ใช้จริง
Opportunity Cost (ค่าเสียโอกาส) ของทีม วิศวกร 4 คนที่ใช้ 5 เดือนกับโครงสร้างวิดีโอ คือ 5 เดือนที่ไม่ได้ทำฟีเจอร์ที่ผู้ใช้จ่ายเงินซื้อ
ฝั่ง SDK ก็มีต้นทุนเหมือนกัน เช่น ค่าใช้ที่เพิ่มตามผู้ใช้ทุกเดือน การพึ่งผู้ให้บริการเจ้าเดียว และฟีเจอร์ที่ต้องรอผู้ให้บริการทำ เราแนะนำให้ถามเรื่องราคาที่ปริมาณสูงและเงื่อนไขการย้ายออกก่อนเซ็นสัญญา
เมื่อไหร่การสร้างเองถึงคุ้มจริง?
เราเป็นพาร์ทเนอร์ของ Tencent RTC แต่ตัวเลขข้างบนบอกตรง ๆ ว่ามีทีมที่ควรสร้างเอง ถ้าเข้าเงื่อนไข 2 ข้อขึ้นไปจากรายการนี้ การคิดเลขให้ละเอียดกว่านี้คุ้มเวลา:
วิดีโอคือสิ่งที่ลูกค้าจ่ายเงินซื้อ เช่น Platform ประชุมหรือไลฟ์ที่แข่งกันด้วยคุณภาพภาพและ Latency (ความหน่วงของภาพและเสียง)
ปริมาณเกิน 4 ล้านนาทีต่อเดือนอย่างน้อย 6 เดือน ไม่ใช่ตัวเลขจากแผนธุรกิจ แต่จาก usage จริง
มีวิศวกร WebRTC และ SRE อยู่แล้วอย่างน้อย 2 คน ค่าดูแลคงที่จึงไม่ใช่ต้นทุนใหม่ จุดคุ้มทุนลดลงใกล้ 1 ล้านนาทีตามโมเดลของ Fora Soft
สัญญาหรือข้อกำหนดขององค์กรบังคับ self-host เช่น ต้องประมวลผลและเก็บภาพเสียงบนเซิร์ฟเวอร์ของตัวเองเท่านั้น
ทางกลางที่หลายทีมเลือกคือเริ่มด้วย SDK เปิดให้เร็ว แล้วสร้างเองเฉพาะส่วนที่เป็นจุดขาย หรือย้ายเฉพาะคอลกลุ่มใหญ่ไประบบตัวเองเมื่อปริมาณถึงจุดคุ้มทุน
ใช้กฎอะไรตัดสินใจ โดยไม่ต้องเดา?
ก่อนตัดสินใจ เราแนะนำให้ทำ 3 อย่างนี้:
ดึง usage จริง 3 เดือนล่าสุด แยกเสียง วิดีโอ และความละเอียด เพราะค่าใช้ SDK ต่างกันตามความละเอียดที่ผู้ใช้เปิด
แทนเงินเดือนสมมติในตารางด้วยเงินเดือนจริงของทีมคุณ แล้วคำนวณซ้ำทั้งสองตาราง ใช้สูตรเดียวกับข้างบนได้เลย
ขอใบเสนอราคาที่ปริมาณปีหน้า ไม่ใช่ราคาวันนี้ เพราะจุดคุ้มทุนขยับมากตามส่วนลด
Frontyr's take
ทีมส่วนใหญ่เทียบค่าเซิร์ฟเวอร์กับค่า SDK แล้วสรุปว่าสร้างเองถูกกว่า แต่ต้นทุนก้อนใหญ่ที่สุดคือเงินเดือนทีมดูแลที่ต้องจ่ายตลอดไป ไม่ใช่เซิร์ฟเวอร์ ถ้าคุณยังไม่มีวิศวกร WebRTC เต็มเวลา เราแนะนำให้คิดต้นทุนทีมก่อนตัวเลขอื่นทุกตัว
Bank, CTO · จากกรณีศึกษาที่ Tencent RTC เผยแพร่: ทีมพัฒนา .yell live ในญี่ปุ่นเลือกใช้บริการคลาวด์เพื่อลดต้นทุนและกำลังคนด้านการพัฒนาในช่วงเริ่มต้น โดยยังให้บริการสตรีมคุณภาพสูงได้ (ถอดความจากคำกล่าวของ Kazunari Takekawa, General Manager, Development Department, yell live)
สร้างวิดีโอคอลบน WebRTC เองใช้เวลานานแค่ไหน?
ใช้ LiveKit หรือ mediasoup แบบโอเพนซอร์สแล้วยังต้องลงทุนเท่านี้ไหม?
ทำไมตัวเลขจุดคุ้มทุนต่างจากหน้าเทียบที่บอก 1 ล้านนาที?
ค่า SDK ที่ 5 ล้านนาทีต่อรองได้ไหม?
เริ่มด้วย SDK แล้วย้ายไปสร้างเองทีหลังได้ไหม?
ทดลอง TRTC ฟรีได้ไหม?
ที่มา: Fora Soft, WebRTC Development vs SDK Cost https://www.forasoft.com/blog/article/webrtc-development-vs-sdk-cost · หน้าราคา Tencent RTC https://trtc.io/pricing · ตัวเลขเงินเดือน ทีม และอัตราแลกเปลี่ยนเป็นสมมติฐานของทีม Frontyr · กรณีศึกษา Tencent RTC https://trtc.io/blog/details/yell-tencent-rtc-live-solution · เข้าถึง ต.ค. 2026
